थेरगाव | पिंपरी-चिंचवड : छत्रपती शिवाजी महाराजांचा इतिहास नव्या पिढीपर्यंत पोहोचावा आणि ऐतिहासिक वारशाचे जतन व्हावे, या उद्देशाने थेरगाव येथील संभाजी बाळासाहेब बारणे यांनी अनोखा संग्रह उभारला आहे. एक हजारांहून अधिक शिवचरित्रे, दोन हजारांहून अधिक नाणी, शिवरायांचे विविध पुतळे आणि ऐतिहासिक वस्तू त्यांनी वर्षानुवर्षे संकलित केल्या आहेत. त्यांच्या या छंदामुळे त्यांना ‘छंदसम्राट’ म्हणून ओळख मिळाली आहे.
शिवचरित्रांच्या संग्रहासोबतच बारणे यांनी देवी-देवतांच्या मूर्ती, विविध ऐतिहासिक साहित्य आणि लोकप्रतिनिधींशी संबंधित दस्तावेजही जतन केले आहेत. विशेष म्हणजे, थेरगावमधील बारणे प्रशाला परिसरात स्वतःच्या जागेत त्यांनी हा संग्रह ठेवला असून, नागरिकांना तो पाहण्यासाठी खुला केला आहे. विद्यार्थ्यांना इतिहासाची ओळख व्हावी आणि वाचनाची आवड निर्माण व्हावी, हा त्यामागील उद्देश आहे.
इंडिया बुक ऑफ रेकॉर्डमध्ये दोनदा नोंद झाल्याची माहिती हे त्यांच्या कार्याचे आणखी एक वैशिष्ट्य आहे. पिंपरी-चिंचवडमधील लोकप्रतिनिधींच्या व्हिजिटिंग कार्डच्या संग्रहासाठी २०१९ मध्ये त्यांची पहिली नोंद झाली होती. त्यानंतर शिवचरित्रे आणि शिवइतिहासाशी संबंधित साहित्याच्या संकलनासाठी २०२६ मध्ये दुसऱ्यांदा नोंद झाल्याचे सांगण्यात आले आहे.
संभाजी बारणे यांनी पिंपरी-चिंचवडसह पुणे, मुंबई आणि कोकण विभागातील लोकप्रतिनिधींशी संबंधित दस्तावेजांचेही संकलन केले आहे. त्यामुळे त्यांच्या संग्रहात ऐतिहासिक साहित्याबरोबरच स्थानिक सार्वजनिक जीवनाशी संबंधित नोंदींचाही समावेश आहे.
संग्रहकार्याबरोबरच साहित्य, समाजकारण, राजकारण आणि पर्यावरण संवर्धन या क्षेत्रांतही बारणे सक्रिय आहेत. त्यांनी पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या वृक्ष प्राधिकरणावर दोन वेळा सदस्य म्हणून काम केले आहे. सध्या ते राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे शहर सरचिटणीस म्हणून कार्यरत असल्याची माहिती आहे.
ते कवी आणि लेखकही असून, पिंपरी-चिंचवड शहरावर आधारित त्यांच्या कवितासंग्रहाचे प्रकाशन अभिनेत्री वर्षा उसगावकर यांच्या हस्ते झाले आहे. तसेच मराठी साहित्य परिषदेचे सचिव आणि अखिल भारतीय मराठी चित्रपट महामंडळाचे सदस्य म्हणूनही ते कार्यरत आहेत.
वैयक्तिक छंदाला सामाजिक उपयोगाची जोड देत संभाजी बारणे यांनी ऐतिहासिक साहित्याचा ठेवा जतन केला आहे. त्यांचा हा संग्रह विद्यार्थ्यांसह इतिहासप्रेमींसाठी अभ्यासाचा आणि प्रेरणेचा स्रोत ठरू शकतो.