Sep 26 2026
पिंपरी | २६ सप्टेंबर २०२६ : राज्यातील २६५ तालुक्यांतील दुष्काळी परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर विविध सवलतींची घोषणा करण्यात आली असली, तरी शेतकऱ्यांच्या खात्यात थेट जमा होणाऱ्या पीकनुकसान भरपाईची रक्कम अद्याप निश्चित झालेली नाही, याकडे राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टीचे प्रदेश समन्वयक (सर्व फ्रंटल व सर्व सेल) सुनील गव्हाणे यांनी लक्ष वेधले आहे. उपलब्ध वृत्तांनुसारही Trigger-1 लागू असलेल्या २६५ तालुक्यांसाठी उपाययोजना जाहीर करण्यात आल्या असून पीकनुकसानीच्या प्रत्यक्ष आर्थिक मदतीसाठी पुढील प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वतंत्र निर्णय अपेक्षित आहे.
गव्हाणे यांनी म्हटले आहे की, “२६५ तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर” असे सरसकट सांगितले जात असले, तरी शासन निर्णयातील नेमकी प्रक्रिया समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. Trigger-1 हा दुष्काळ मूल्यांकन प्रक्रियेतील प्राथमिक टप्पा असून पर्जन्यविषयक निकषांनंतर पीकस्थिती, वनस्पती निर्देशांक, जमिनीतील ओलावा, भूजल आदी घटक विचारात घेतले जातात. राज्याच्या पूर्वीपासूनच्या दुष्काळ मूल्यांकन कार्यपद्धतीतही Trigger-1 नंतर VCI, NDVI/NDWI, Moisture Adequacy Index आणि भूजल निर्देशांकासारख्या निकषांचा समावेश आहे.
गव्हाणे यांच्या म्हणण्यानुसार, सध्याच्या निर्णयातून शेतकऱ्यांना मिळणारी हेक्टरी पीकनुकसान भरपाई निश्चित झालेली नाही. पंचनामे आणि निर्धारित कार्यपद्धती पूर्ण झाल्यानंतर आर्थिक मदतीसाठी स्वतंत्र शासन निर्णय होणे आवश्यक आहे. उपलब्ध वृत्तांमध्येही २६५ तालुक्यांमध्ये पंचनामे व सर्वेक्षणाची प्रक्रिया करून त्याचा अहवाल शासनाकडे गेल्यानंतर पीकनुकसान मदतीबाबत पुढील निर्णय होणार असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
या पार्श्वभूमीवर गव्हाणे यांनी तीन प्रश्न उपस्थित केले आहेत. गाव व महसूल मंडळनिहाय किती पंचनामे होणार, प्रत्यक्ष बाधित क्षेत्र आणि शेतकऱ्यांची संख्या किती असणार आणि हेक्टरी नुकसानभरपाईचा स्वतंत्र शासन निर्णय कधी व किती रकमेचा निघणार, हे सरकारने स्पष्ट करणे महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
May 12 2026
